Toernooibase
HOME | LAATST INGEVOERD | RATINGS | TOERNOOIEN | ACTUEEL | PARTIJEN | POSITIES | LINKS |

   Rapidbarrages Kandidatenmatch Chizhov - Baliakin KNDB 1996 (Rapid)

Toernooizaal


                                    Plaats opmerking      Embed Youtube-film      Embed Facebook-film      Terug naar toernooi      Info toernooizaal
Timecontrol: Guillotine, 30 minutes
 14-08-2020 Hanco Elenbaas:

Tsjizjov krijgt zege in schoot geworpen

Door middel van een lulligheidje heeft Aleksej Tsjizjov zich definitief het recht verworven om damwereldkampioen Guntis Valneris uit te dagen....

HEERENVEEN

De derde barragepartij van een half uur leek slechts een formaliteit te worden. Binnen enkele minuten was een groot aantal schijven geruild. De spelers leken even te willen oefenen voor de blitzpartijen, toen Baljakin plotseling een damcombinatie van één zet diep openzette.

'Dat is het systeem. Ik vind het helemaal niet erg om zo te winnen', was de reactie van ex-wereldkampioen Tsjizjov direct na afloop. Resultaatdammen is de tweede natuur van de zesvoudige oud-wereldkampioen. In plaats van zich te verontschuldigen haalde hij triomfantelijk zijn gelijk en stuurde middels de doodsimpele combinatie tegenstander Aleksandr Baljakin met een 3-0 set-eindstand het bos in.

Baljakin voelde zich tijdens de match met Tsjizjov 'te slap'. Als oud-wereldkampioen mocht Tsjizjov bij de uitdagersmatch instappen. Baljakin versloeg in een zwaar programma achtereenvolgens eerst Harm Wiersma, de Senegalees Bassirou Ba en de sterke Rus Aleksandr Schwarzman. De laatste match zat Baljakin nog danig in de benen. De vijfsetter vroeg veel 'zenuwen en kracht'. Een rustperiode van twee maanden was hem niet vergund zodat Tsjizjov met een aanzienlijke conditionele voorsprong kon beginnen.

Behalve het eindresultaat behoudt Baljakin aan de match tegen Schwarzman de beste herinneringen. Baljakin: 'De echte partijen waren toen opwindend en ik heb tweemaal goed gewonnen. Tsjizjov speelde in de normale partijen duidelijk zonder risico. Dat vond ik vervelend. Hij is beter in sneldammen, maar ik denk liever toch wat na.'

De invulling van de WK-match tussen Tsjizjov en Valneris is nog niet duidelijk, maar er bestaan wel enkele hints. De spelers zelf wijzen op 'goede mogelijkheden en sponsors' in Rusland.

Valneris wil bovendien graag dat een deel van de match in zijn geboorteland Letland plaatsvindt. 'Maar dan moet er naast de goede contacten met het sportcomité, ook belangstelling van particuliere bedrijven komen. Daar ben ik overigens wel optimistisch over', aldus Valneris.

Er is geopperd dat de WK-match over zeven sets van drie partijen gaat. Vice-voorzitter Erik Spiekhout van de Grandmasters '96 in Nederland wil graag dat de eerste twee sets in Nederland worden gehouden.

Spiekhout: 'Dan kun je tenminste wat plannen. Vooral de ervaringen in Delfzijl waren zeer positief. Ik pas voor weer een optie met de laatste sets. Je kunt dan geen afspraken maken met sponsors.' Door Tsjizjovs winst van drie sets achtereen liep het programma in Nederland inderdaad vroegtijdig af.

 14-08-2020 Hanco Elenbaas:

Tsjizjov heeft de touwtjes nog stevig in handen

Aleksej Tsjizjov en Aleksandr Baljakin gaan vandaag beginnen aan hun derde barragereeks in hun match die de uitdager moet aanwijzen voor wereldkampioen dammen Guntis Valneris....

HEERENVEEN

Ook de derde 'reguliere' partij van de derde set eindigde in remise zonder dat een van beiden winnend voordeel had kunnen bemachtigen. Het krachtsverschil is klein en de belangen zijn immens.

Tsjizjov week gisteren vroeg af van de theorie en met opmerkelijk veel succes. Baljakin kampte het grootste deel van de partij met een onhandige want krachteloze korte vleugel. Daardoor was Tsjzijov evenals in de tweede partij degene die de touwtjes in handen had.

De zwartspeler werd naar de rand gedrongen. Met een rustige ruil speelde wit naar een gezonde zeven-om-zeven stand die bij goed tegenspel evenwel onmiskenbaar in remise moest eindigen. Dinsdag in Delfzijl zocht Tsjizjov binnen veilige marges naar kansen en koos hij op zijn tijd de terugtocht; gisteren in Heerenveen speelde hij het licht voordelige afspel expres nog even door. Na het aarzelende begin in Leeuwarden dient Baljakin te weten waar hij aan toe is.

Maar de Witrus omzeilde de valkuilen met gemak en raakte nauwelijks onder de indruk. Hij vond ruim op tijd de correcte weg. Het setsysteem biedt Baljakin immers één sterke geruststellende gedachte: zolang er gespeeld wordt, zijn er kansen. Er ontstaat in deze opzet nooit een situatie waarin een allerlaatste partij gewonnen moet worden. Als hij niet verliest, krijgt hij telkens een nieuwe kans. Alleen moet de achtervolger in drie sets achtereen de kansen benutten voordat hij er één definitief weggeeft.

De damliefhebbers kunnen vandaag in Heerenveen hun hart ophalen wanneer drie partijen gespeeld worden met per speler een half uur bedenktijd.

 14-08-2020 Hanco Elenbaas:

Baljakin en Tsjizjov stevenen doelbewust af op barragereeks

Met zevenmijlslaarzen stappen de damgrootmeesters Aleksej Tsjizjov en Aleksandr Baljakin af op de derde barragereeks van hun uitdagersmatch. In die barrage zal Tsjizjov die met 2-0 in sets voorstaat, aanmerkelijk rustiger achter het bord plaatsnemen dan Baljakin voor wie elke misstap een fatale tuimeling inhoudt....

AMSTERDAM

In deze match wordt voor het eerst best of five gespeeld zodat na een 2-2 setstand niet direct weer een barragereeks volgt. In de voorgaande match van Baljakin met de Rus Aleksandr Schwarzman, leverde dat een ellenlange rij barragepartijen op. Mocht Baljakin in deze match nog op gelijke hoogte komen dan volgt een nieuwe setcyclus, beginnend met drie 'reguliere' partijen.

Voorlopig zullen weinigen reikhalzend hiernaar uitkijken. Onder de gegeven omstandigheden konden de grootmeesters het talrijke publiek in Delfzijl (meer dan honderd dammers) niet imponeren. Tsjizjov probeert momenteel te profiteren van kleine misstappen die hij, het liefst ondersteund door een tijdsprobleem bij zijn tegenstander, wil uitbuiten.

Vanwege de grote achterstand heeft Baljakin als enig alternatief zijn nek ver uit te steken en zo op complicaties te hopen die Tsjizjov boven de pet gaan.

Maar Baljakin hield zich gisteren wijselijk in. Hij speelde het randspel van Tsjizjov gedegen tegen in de hoop eventueel met een sterk centrum gevaarlijk te kunnen worden.

Met zwart viel Tsjizjov uit naar veld 30 en probeerde vervolgens aan de andere bordrand voet aan wal te krijgen. Tegen iets mindere goden was dat ongetwijfeld grandioos gelukt, maar niet tegen WK-kandidaat Baljakin.

Tsjizjov zette bovendien niet echt door en koos volgens organisator Harm Wiersma bijtijds voor 'een stukje veiligheid'. Totaalresultaat was een korte partij van amper drie uur.

Voor de liefhebbers bood de partij enkele kleine finesses. Misschien was er sprake van een 'diepzinnige' strategie maar wie de partij gewoon vervelend vond, hoefde minder uit te leggen.

In de 'schaduwmatch' die Harm Wiersma en Guntis Valneris parallel spelen, viel meer te analyseren. De wereldkampioen leidt in de ontmoetingen met een uur bedenktijd voor de gehele partij, geflatteerd met 4-0.

In de eerste partij offerde Wiersma spectaculair en wist hij een gewonnen stelling te bereiken. Maar Wiersma verloor op de klok.

Gisteren had hij eveneens de beste kansen in een explosieve stand. Hier zag de Fries in tijdnood een combinatie over het hoofd en verloor.

 14-08-2020 Hanco Elenbaas:

Tsjizjov handhaaft riante voorsprong met logische remise

De laatste match om de uitdager aan te wijzen voor wereldkampioen dammen Guntis Valneris, is voortgezet in Nederland. In het Siberische Krasnojarsk nam ex-wereldkampioen Aleksej Tsjizjov een welhaast onneembare 2-0 voorsprong in sets tegen Aleksandr Baljakin uit Wit-Rusland....

LEEUWARDEN

Setsysteem of niet, een dammatch blijft voor Aleksej Tsjizjov bovenal een tactisch steekspel op hoog niveau. Griep en onzekerheid speelden in de eerste set in Siberië nog de boventoon. Vooral de derde partij wekte toen bevreemding omdat Tsjizjov in een goede stand middels een slappe afwikkeling op remise aanstuurde.

Maar liefst drie redenen voerde Tsjizjov hiervoor gisteren op. Ten eerste was zijn lichaamstempertuur boven de 38 ('ik wilde zo snel mogelijk weg'). Maar ook waren de eerste partijen bedoeld om in vorm te komen. Tsjizjov komt namelijk zelden verder dan de stadsgrenzen van Izjewsk en had lange tijd niet gespeeld.

Ten slotte wilde hij graag weten hoe het voelde om te moeten sneldammen. Tsjizjov: 'Ik ben dan wel wereldkampioen sneldammen, maar je moet met de spanning om weten te gaan. Dat kun je beter uitproberen in de eerste set dan in de vijfde.'

De derde en beslissende sneldampartij van de eerste set was de match tot dusver in een notedop. Met wit speelde Baljakin kundig naar een voordelige klassieke positie. Met een dwangzet had hij het voordeel tot bijna beslissende proporties kunnen voltooien, maar hij verzuimde.

In het vervolg moet Baljakin de kansen van Tsjizjov te laat hebben onderkend of zelfs onderschat. De zwartspeler maakte het witte blokje 34,35,40 en 45 met drie schijven inactief en won alsof hij een schijf meer had.

In de tweede set kwam de motor van Tsjizjov beter op gang. Vooral de derde 'reguliere' partij was complex en stemde tot tevredenheid. 'Op het eind stond ik bijna gewonnen', oordeelde de Rus.

De tweede partij van een half uur per speler daarentegen was verloren. Maar Tsjizjov redde zich in de enige partij waarin hij meer bedenktijd gebruikte dan zijn tegenstander, om in de derde partij als vanouds toe te slaan.

In zijn geliefde afwijking van de Kellervariant, waarmee hij voor het eerst ervaring opdeed in de match tegen Wiersma, nam hij gaandeweg het heft in handen en speelde slim en binnen achttien minuten naar winst.

In de eerste partij in Leeuwarden was Tsjizjov's opening 'niet optimaal'. De zwartspeler kwam in het voordeel en controleerde in klassieke contouren stevig het belangrijke veld 24.

Op het eind van de partij waren de kansen evenwel gekeerd, maar ondanks een kwartier voordeel op de klok ondernam Tsjizjov geen winstpoging. In het middenspel liet hij een scherpe positiezet ook al voor wat deze waard was.

Tsjizjov: 'Een set van drie partijen is te kort; als je achterkomt verlies je. Daarom was vijf partijen per set beter geweest. Ik ben niet bang om weer te sneldammen want voor Aleksandr is de situatie erger dan voor mij. Hij mag niet meer verliezen, ik nog twee keer.' De logica van Tsjizjov werkt op volle toeren.

 14-08-2020 Hanco Elenbaas:

Tsjizjov neemt ruime voorsprong op Baljakin

De onttroonde wereldkampioen dammen Aleksej Tsjizjov, heeft ook de tweede set gewonnen in zijn uitdagersmatch tegen Aleksandr Baljakin en leidt nu met 2-0....

Van onze dammedewerker

AMSTERDAM

De match tussen Tsjizjov en Baljakin beslaat vijf sets van drie partijen. Evenals in de eerste set sloeg Tsjizjov pas in de tiebreak toe. Hij won met de witte schijven de derde partij, met een half uur bedenktijd per speler.

De overige drie sets van drie partijen zullen worden gespeeld in het noorden van Nederland. Rond 7 januari heeft de eerste partij plaats, vermoedelijk in Heerenveen. De ronden zullen op verschillende locaties worden gespeeld; ook Leeuwarden en Delfzijl worden genoemd als plaats van handeling.

 14-08-2020 Hanco Elenbaas:

Een bescheiden genie met buitenissige denkbeelden

De onderhandelingen zijn nog in volle gang, maar de tijd dringt voor de finale match die de wereldkampioen dammen van 1995 moet aanwijzen....

WIE HEM ZO ziet zou niet zeggen dat daar een bijzonder iemand gaat. Onopvallend zoekt hij zijn weg. Bescheiden, rustig, zonder de aandacht op zich te vestigen, noch in kledij, noch in gedrag. En toch is Alexei Tsjizjov een bijzonder fenomeen, misschien wel een genie. In elk geval de succesrijkste levende dammer. Zesvoudig ex-wereldkampioen, alle mondiale titels die hij bij de jeugd en als sneldammer veroverde nog buiten beschouwing gelaten.

De jonge Rus (31) mag wars zijn van uiterlijk vertoon, achter het bord is hij een brok wilskracht, waarop zelfs de damtsaren Ton Sijbrands en Harm Wiersma hun tanden hebben stuk gebeten. Dat hij in december '94 zijn hegemonie tijdens het WK-toernooi verspeelde, zint hem in het geheel niet. Hij is dan ook vast van plan de titel in de match tegen regerend wereldkampioen Guntis Valneris uit Letland te heroveren.

'Zeven is een mooi getal', zegt hij in vrijwel perfect, maar helaas beknopt Nederlands. Tsjizjov is een man van weinig woorden en veel talenten. Naar verluidt leerde hij de taal uit de bestudering van de analyses van Sijbrands, maar zelf doet hij dat af met de opmerking dat hij al veertig keer in Nederland is geweest.

De laatste maal was in januari voor het tweede deel van zijn tweekamp tegen Baljakin met als inzet het recht om Valneris uit te dagen. Tsjizjov won met ogenschijnlijk gemak: 3-0, maar hij geeft grif toe dat die cijfers geflatteerd zijn. 'Baljakin is heel goed. De enige van de Russische spelers die veel sterker is geworden. Het was de zwaarste tweekamp uit mijn loopbaan. 21 Partijen. Maar ik wilde gewoon niet verliezen. Als je in een match niet verliest, win je.'

Er werd volgens het nieuwe setsysteem gespeeld, met dien verstande dat bij een gelijke stand na iedere set de spelers slechts een half uur bedenktijd per partij toebedeeld kregen. En dat gebeurde ook. 'Ik wilde tegen Baljakin wel sneldammen, maar alleen dat is niet voldoende. Je mag in de gewone partijen niet met klein bloed spelen. Ook in de gewone partijen moet er strijd zijn, anders ben je bij het sneldammen verloren.'

Toch omarmde hij juist tegen Baljakin de mogelijkheden die de versnelde barrages hem boden. Vooral in de derde set nam hij geen onnodige risico's in de reguliere partijen, gesteund door de 2-0 voorsprong en de wetenschap dat hij in Den Haag wederom de officieuze mondiale sneldamtitel had veroverd. En met succes. In het derde 'potje' van een half uur ging Baljakin tenslotte in de fout.

'Tegen Valneris in '91 was het heel anders. Heel gemakkelijk eigenlijk. Valneris was niet gewend aan matches. Dat duel was te vergelijken met de schaakmatch Kasparov tegen Short.

'Hij is voor mij nooit zo'n probleem geweest. Een sterke speler die in ingewikkelde standen met veel combinaties op zijn best is. Als dammer heeft hij de laatste jaren aan kracht gewonnen. Hij is realistischer geworden, maar speelt nog graag ingewikkelde partijen.'

Tsjizjov neigt tot het tegenovergestelde. Een klein voordeeltje vasthouden en uitbouwen. Net zo lang drukken tot de tegenstander instort. Een goed voorbeeld is de match die hij begin '94 tegen Wiersma speelde. Heel lang bleef de stand in evenwicht, maar gaandeweg de match nam Tsjizjov het initiatief.

'Belangrijk is het doorzien van mijn tegenspeler. Psychologie is heel belangrijk. Uit de zetten kan ik opmaken hoe mijn tegenstander zich voelt. Is hij bang of agressief. Ik heb vroeger veel psychologische portretten gemaakt. In toernooien is dat niet zo belangrijk, maar in matches wel.

'Het is voor mij niet nodig om die psychologie buiten het bord om te gebruiken. Slaan met deuren en dat soort dingen is tegen mijn filosofie. Buiten de partijen om ben ik vriendelijk. Wel ben ik tijdens de partijen helemaal geconcentreerd. Dat is een sterk punt van me. Ook is de klok altijd in mijn voordeel.'

Een ander verhaal is de voorbereiding. Terwijl andere topspelers het hele jaar bezig zijn hun kennis te verdiepen, beperkt Tsjizjov zich tot de periode voorafgaand aan de match.

'De voorbereiding moet thuis gebeuren. Normaal gesproken is twee maanden genoeg. Ik verzamel dan alle partijen van mijn tegenstander van de laatste vijftien jaar, zo'n duizend. Dan ga ik een maand analyseren, eerst gewoon naspelen om de progressie vast te stellen. Daarna neem ik de partijen met wit en die met zwart apart. Dan bekijk ik de eerste 20-25 zetten en tenslotte de openingen. Ik zoek vooral de standen die de tegenstander niet wil.'

Tsjizjov is een buitenbeentje in tal van opzichten. Zo houdt hij er een heel eigen filosofie op na, die geënt is op esotherische aangelegenheden. De Russische onderzoekers Gurdjieff en Ouspensky uit het eind van de vorige eeuw, begin deze eeuw hebben zijn belangstelling. Evenals de theosofe madame Blavatsky die in de vorige eeuw befaamd werd om haar buitenissige ideeën.

De wereld is volgens Tsjizjov samenhangend. Alles staat met elkaar in verband. Als voorbeeld noemt hij de aardbeving op het hoogtepunt van de oorlog tussen Armenië en Azerbeidzjan om Nagorno Karabach. De natuur reageert op het menselijk handelen. Het past in de Gaia- en New Age-theorieën, die heden ten dage opgeld doen.

Maar van zweverigheid valt hij moeilijk te betichten. Hij is ingenieur, afgestudeerd in de hydrostatica. Wel past hij zich in zijn leefwijze aan zijn denkbeelden aan. Sinds drie jaar is hij vegetariër. Hij is getrouwd met een voormalige kunstrijdster die zich toelegt op de tarot. Hij ziet zichzelf als alternatief, een autodidact en een mysticus.

'Rusland is de brug tussen het materiële westen en het spirituele oosten. Geestelijke zaken spelen een belangrijke rol in ons denken. Hebben dat ook altijd gedaan. Zo is Zarathustra, de grondlegger van het oud-Perzische geloof (Parsisme - red.), afkomstig uit de omgeving van mijn woonplaats Izjevsk in de voor-Oeral. Ook Tsjaikovsky is er geboren.'

Dat hij de grote componist noemt is geen toeval. 'Ik ben sterk verbonden met muziek. Muziek is voor mij een bron van kracht. Met name 'industriële' muziek, avant garde, underground, folk, zoals Kraftwerk, Cabaret Voltaire, Captain Beefheart. Ik werk ook bij een muziekstudio, maar alleen wanneer het mij uitkomt. Ik wil ook zelf muziek maken. Keyboard vind ik een interessant instrument.'

De laatste jaren legt hij zich toe op computers en multimedia. Videokunst, digitale montage, kunstmatige intelligentie, internet, het kan niet op voor de veelzijdige Tsjizjov. Het damspel alleen vermag zijn leven niet bepalen, zoals het dat voor Ton Sijbrands doet. 'Je kunt toch niet altijd wereldkampioen blijven', grapt hij met een ondertoon van ernst.

VERDER SPEELT hij badminton, tafeltennis en voetbal. 'Badminton speel ik voor de conditie, tafeltennis omdat er nu eenmaal een tafel op onze damclub staat, en voetbal omdat iedereen voetbalt.' Zo eenvoudig is dat. Hij interesseert zich voor milieukwesties en vindt politiek van groot belang. Dat laatste noodgedwongen. 'Politiek in Rusland is belangrijk. Er veranderen zoveel wetten. Verkiezingen zijn levensgevaarlijk.'

Zijn filosofie, hobby's en bezigheden hebben volgens hem wel degelijk invloed op zijn spel. 'Ik moet altijd iets toevoegen aan mijn spel en kom nu tot andere zetten, andere beslissingen. Vroeger speelde ik geslotener. Dat is nu anders. Ik ben voor niemand bang.

'De laatste keer dat ik heb verloren was van Gantwarg in '94 op het WK-toernooi in Den Haag. Ik was toen niet in goede conditie, te veel bezig met de computer. Ik had te weinig motivatie om te winnen. Ik was al zes jaar wereldkampioen.

'Nu heb ik wel de motivatie. Ik wil het dammen ook niet verlaten. In Rusland wil ik er nog veel voor doen. Tegen Baljakin heb ik voor het eerst steun gehad van de Russische bond. We gaan nu ook een interland spelen tegen Nederland, de eerste.

'Ik wil ook nog een film maken van de video's die ik heb van de tweekamp met Wiersma en ik ben bezig met een boek met mijn beste partijen. Ik heb er nu vijftig gedaan. Het probleem is alleen dat er steeds nieuwe worden gespeeld. Ik heb een dagboek bijgehouden van mijn partijen. Momentopnames. Dat boek gaat vooral over het spel en de psychologische kanten ervan.'

Uitgesproken meningen heeft Tsjizjov ook. Over het toeval bijvoorbeeld. 'Toeval bestaat niet. In een match staat het resultaat vast. Alleen kun je het op verschillende manieren bereiken. Tegen Sijbrands in '93 was dat ook zo. Hij heeft kansen gehad, maar dat was niet van invloed op het eindresultaat.

Dat hij de tweede partij won, kwam doordat ik te passief was. In de zeventiende had ik kansen, maar ook die werden niet benut.'

Tsjizjov won de volgende en in de laatste, de twintigste partij besliste hij de krachtmeting in zijn voordeel doordat Sijbrands in huizenhoog gewonnen stand op de laatste zet voor de tijdcontrole de beste voortzetting miste. Remise. Einduitslag 20-20. Tsjizjov behield zijn wereldtitel in de meest dramatische match van de eeuw.

OVER STANDEN op het bord: 'Scherpe standen bestaan voor mij niet. Een stand is duidelijk of niet duidelijk. Ik speel alleen duidelijke standen. Tenminste, voor mij zijn ze duidelijk.'

En over de gezonde werking van het damspel: 'Ik kan heel goed analyseren. Dat komt door het dammen. Je moet je geheugen oefenen. Rekenen gaat dan ook veel beter. Ik kan tien zetten vooruit kijken.'

De uitdager steekt zijn mening over de regerend wereldkampioen niet onder stoelen of banken. 'We kennen elkaar al sinds 1981 toen we in Bendery in Moldavië tegen elkaar speelden. Valneris was een goede speler. Nu is hij ook een goede dammer. Hij is veel beter geworden en mijn kansen zijn minder geworden', kan hij niet nalaten zich de underdog-rol toe te eigenen. Alsof dat mogelijk zou zijn, nadat hij Valneris vijf jaar geleden met 22-10 in de pan had gehakt.

Met dank aan Egbert van Hattem